Coğrafi İşaret Tescili
Yöresel ürünlerinizi menşe adı ve mahreç işareti ile koruyun. TÜRKPATENT ve AB nezdinde tescil süreçleri.
Coğrafi İşaret Nedir?
Tanım
Coğrafi işaret; belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibarıyla kökenlerinin bulunduğu coğrafi alana bağlanan ürünleri gösteren işarettir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 33-54. maddeleri ile düzenlenmiş olup TÜRKPATENT tarafından tescil edilir. 'Antep Fıstığı', 'Malatya Kayısısı', 'Ezine Peyniri' ve 'Hereke İpek Halısı' tescilli coğrafi işaretlere örnektir.
- Kolektif hak niteliğindedir, tek bir kişiye ait değildir
- Belirlenen coğrafi sınırdaki tüm üreticiler kullanabilir
- Süresiz koruma sağlar, yenileme gerektirmez
- İhracatta katma değer ve marka bilinirliği yaratır
Koruma Kapsamı
Tescilli coğrafi işaret; tescil kapsamı dışındaki kişilerce kullanılamaz, taklit edilemez, çağrıştıracak şekilde sunulamaz. 'Tarzı', 'tipi', 'usulü' gibi ibarelerle yapılan kullanımlar dahi ihlal sayılır. İhlal durumunda tazminat, el koyma ve ürünlerin imhası talep edilebilir.
Yöresel Ürününüzü Koruyalım
Hangi tescil türünün uygun olduğunu beraber değerlendirelim.
WhatsApp ile YazınMenşe Adı ve Mahreç İşareti
Menşe Adı
Ürünün tüm üretim, işleme ve hazırlama aşamalarının belirlenmiş coğrafi alan içinde gerçekleşmesi gerekir. Ürünün karakteristik nitelikleri büyük ölçüde o coğrafi alana bağlıdır. Örnek: Ezine Peyniri, Finike Portakalı, Malatya Kayısısı.
Mahreç İşareti
Ürünün üretim, işleme veya hazırlama aşamalarından en az biri belirlenmiş coğrafi alanda gerçekleşmelidir. Diğer aşamalar farklı bölgelerde yapılabilir. Örnek: Hereke İpek Halısı, Isparta Halısı, Maraş Dondurması.
Geleneksel Ürün Adı
Tanım ve Şartlar
Menşe adı veya mahreç işareti kapsamına girmemesine rağmen, geleneksel olarak en az 30 yıldır tanınmış ve/veya belirlenmiş bir alanın hammaddesi, bileşimi ya da üretim yöntemiyle üretilen ürünlerdir. 'Baklava', 'Döner', 'Lokum' gibi ürünler bu kapsamda tescillenebilir.
- En az 30 yıllık geleneksel kullanım
- Standart bir üretim yöntemi veya reçetesi olmalı
- Geleneksel karakterini belgeleyecek kaynaklar sunulmalı
Başvuru Adımları
Süreç Akışı
- 1. Ön araştırma: Aynı veya benzer bir tescil olup olmadığının kontrolü
- 2. Başvuru formunun ve teknik dosyanın hazırlanması
- 3. TÜRKPATENT'e başvuru ve şekli inceleme (1-3 ay)
- 4. Resmi Gazete'de yayım ve 3 aylık itiraz süresi
- 5. İtiraz yoksa veya reddedilirse tescil belgesinin düzenlenmesi
- 6. Toplam süre: ortalama 12-18 ay
Başvuru Sürecini Başlatalım
Dosya hazırlığından tescile kadar tüm adımları yönetelim.
WhatsApp ile YazınGerekli Belgeler
Teknik Dosya İçeriği
- Başvuru sahibinin kimlik ve yetki belgeleri
- Ürünün adı ve türünü tanımlayan açıklama
- Coğrafi sınırları gösteren harita ve alanın tanımı
- Ürünün ayırt edici özellikleri ve teknik özellikleri
- Üretim metodu, hammadde ve işleme süreçleri
- Coğrafi alan ile ürün arasındaki bağlantının açıklanması
- Denetim mekanizması ve denetim birimi bilgileri
- Tarihçe ve geleneksel bilgi kaynakları
Avrupa Birliği Tescili
AB Sistemindeki Karşılıklar
- PDO (Protected Designation of Origin) — Menşe adı karşılığı
- PGI (Protected Geographical Indication) — Mahreç işareti karşılığı
- TSG (Traditional Specialty Guaranteed) — Geleneksel ürün adı karşılığı
- Türkiye'den tescillenen örnek: Antep Baklavası, Aydın İnciri (PGI)
AB başvurusu için öncelikle Türkiye'de tescil alınmış olması ve DOOR / eAmbrosia veritabanlarına Tarım ve Orman Bakanlığı aracılığıyla başvurulması gerekmektedir. Süreç 3-5 yıl alabilir.
Denetim ve Kullanım
Denetim Yükümlülüğü
Tescil sahibi, ürünün üretim, işleme ve pazarlama aşamalarını denetlemekle yükümlüdür. Denetim raporları yılda en az bir kez TÜRKPATENT'e sunulmalıdır. Denetim yapılmaması veya yetersiz denetim tescilin iptaline neden olabilir.
Amblem Kullanımı
TÜRKPATENT tarafından verilen coğrafi işaret amblemi, tescil şartlarına uyan ürünlerin ambalajlarında kullanılabilir. Amblem kullanım hakkı için ayrıca başvuru yapılması gerekmektedir. Amblemsiz satış tercih edilebilir ancak tüketici nezdinde güvenilirlik azalır.